GÜTERSLOH, CỘNG HOÀ LIÊN BANG ĐỨC – Newsaktuell – Ngày 26 tháng 8 năm 2026 – Trí tuệ nhân tạo (AI) mang lại tiềm năng to lớn trong việc hiện thực hóa tốt hơn các cam kết cốt lõi của sự tham gia chính trị từ phía người dân: sự hòa nhập rộng rãi hơn, tính cởi mở thực chất, quy trình thân thiện với người dùng và khả năng mở rộng quy mô. Các chính phủ và các tổ chức xã hội dân sự trên toàn thế giới đang ứng dụng AI cho mục đích này: từ việc phân tích khối lượng lớn ý kiến đóng góp của người dân đến việc hỗ trợ các quy trình tham gia thông qua chatbot, hệ thống điều phối và quy trình điều phối có sự hỗ trợ của AI.
Điều này được thể hiện trong bản tóm tắt chính sách mới có tiêu đề: Artificial Intelligence and the Future of Citizen Participation (tạm dịch: “Trí tuệ nhân tạo và Tương lai của sự tham gia của công dân”). Tài liệu này dựa trên một báo cáo chung của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) và Quỹ Bertelsmann (Bertelsmann Stiftung), trong đó xem xét 50 trường hợp ứng dụng AI cụ thể tại 22 quốc gia.
Nhìn chung, các kết quả nghiên cứu cho thấy, AI có thể giúp việc tham gia của người dân trở nên dễ tiếp cận, có khả năng mở rộng quy mô và hiệu quả hơn. Tuy nhiên, giá trị thực sự của AI phụ thuộc rất nhiều vào cách thức sử dụng nó. AI chỉ có thể tăng cường sự tham gia nếu nó giúp chính phủ lắng nghe người dân tốt hơn mà không thay thế các yếu tố như sự đánh giá mang tính dân chủ, tính minh bạch và lòng tin.
9 (Chín) loại hình ứng dụng AI:
Nghiên cứu xác định chín lĩnh vực khác nhau mà AI có thể được ứng dụng trong hoạt động tham gia của người dân: diễn giải và thấu hiểu thông tin (sense-making), phát triển thông tin, dịch thuật, chuyển đổi âm thanh thành văn bản (transcription), trợ lý ảo, hỗ trợ điều phối, kiểm duyệt nội dung, mô phỏng và thiết kế cấu trúc tham gia. Hiện nay, các ứng dụng về diễn giải thông tin, trợ lý ảo và dịch thuật tự động đang được sử dụng phổ biến nhất.
Các ứng dụng diễn giải thông tin có khả năng phân tích khối lượng lớn ý tưởng và bình luận, nhận diện các mô hình chung và tóm tắt các ý kiến đóng góp. Các công cụ dịch thuật và chuyển đổi âm thanh thành văn bản giúp giảm bớt rào cản tiếp cận. Các trợ lý ảo, chẳng hạn như chatbot, giúp người dân tiếp cận thông tin và các cơ hội tham gia một cách dễ dàng hơn.
Các ví dụ thực tế minh họa cách thức hoạt động của các công cụ này; chẳng hạn như tại Cambridge (Vương quốc Anh), vào năm 2024, một công cụ AI đã hỗ trợ phân tích các ý kiến đóng góp định tính từ một cuộc tham vấn cộng đồng, giúp giảm khoảng 50% thời gian thực hiện. Cũng trong năm 2024 tại Phần Lan, cơ quan đổi mới sáng tạo Sitra đã sử dụng nền tảng Polis (tích hợp AI) để tạo điều kiện cho hơn 18.000 người tham gia cuộc tham vấn cộng đồng với chủ đề “Bạn nghĩ gì, Phần Lan?” (What do you think, Finland?).
Các cơ hội và rủi ro:
Bên cạnh những cơ hội to lớn, việc sử dụng AI cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Dữ liệu chứa định kiến có thể ảnh hưởng đến kết quả, và sự thiếu minh bạch có thể làm xói mòn lòng tin cũng như tính chính danh. Ngoài ra, còn có nguy cơ xuất hiện các hình thức loại trừ kỹ thuật số mới. Các thách thức khác bao gồm sự thiếu hụt chuyên môn về AI tại các cơ quan công quyền và sự phụ thuộc vào các hệ thống độc quyền – tức là các công nghệ đóng mà mã nguồn, giao diện hoặc định dạng đều do nhà sản xuất kiểm soát hoàn toàn.
Để đảm bảo AI hỗ trợ sự tham gia của người dân một cách có trách nhiệm và bao trùm, bản tóm tắt chính sách đưa ra các khuyến nghị trong ba lĩnh vực: các cơ chế kiểm soát (guardrails), các yếu tố thúc đẩy (enablers) và sự tham gia của công chúng. Các chính phủ cần thiết lập những khuôn khổ định hướng rõ ràng, xây dựng năng lực để sử dụng AI một cách có trách nhiệm, đồng thời thu hút người dân tham gia vào quá trình thiết kế và giám sát các hệ thống này.
Suy cho cùng, tất nhiên AI không thể thay thế sự tham gia của người dân trong nền dân chủ. Tuy nhiên, nếu được sử dụng một cách có trách nhiệm, AI có thể giúp việc tham gia trở nên dễ tiếp cận hơn, có khả năng mở rộng quy mô tốt hơn và phản hồi hiệu quả hơn.
Thông tin về ấn phẩm: Bản tóm tắt chính sách này là phiên bản rút gọn của tài liệu OECD có tiêu đề “Trí tuệ nhân tạo và Tương lai của sự tham gia của công dân: Phân loại các ứng dụng, cơ hội và thách thức đối với những đổi mới trong nền dân chủ”. Ttài liệu này là kết quả hợp tác giữa OECD và Bertelsmann Stiftung.
Liên kết để tải xuống nghiên cứu: bản tiếng Đức: https://www.bertelsmann-
Bản tiếng Anh: Policy Brief 07/2026: Artificial Intelligence and the Future of Citizen Participation
Nguồn phát hành hoàn toàn chịu trách nhiệm về nội dung của thông báo này.
The issuer is solely responsible for the content of this announcement.