Phần mộ bên ngoại của gia đình tôi gồm 4 ngôi ( 2 ngôi cụ ông cụ bà tam đại và mộ ông bà ngoại của tôi), được quy tập xây dựng khang trang như hôm nay, con cháu không thể không nhớ ơn cha mẹ và con cháu họ hàng đã vất vả tháng năm, nhiệt tâm đi tìm mộ thất lạc.
Về nguyên nhân gia đình tôi lại để thất lạc mộ ông bà ngoại. Mẹ tôi kể rằng:“Ông ngoại của tôi là cụ Đàm Vũ Ân chết năm 1944, gia đình chôn cất ở bãi tha ma vên sông Hồng thuộc xã Phương Độ, huyện Phúc Thọ, tỉnh Sơn Tây. Năm 1946, bà ngoại của chúng tôi là cụ Vũ Thị Vĩnh qua đời, mộ được gia đình chôn cất cạnh mộ cụ ông”.
Do nạn đói năm 1945, nên gia đình anh em của mẹ tôi tan tác người lấy chồng xa, người bỏ quê đi nơi khác lập nghiệp, chỉ còn cậu em mẹ tôi là Đàm Vũ Nhân (mới mất cuối năm 2020 thọ 94 tuổi) ở làng vẫn thờ cúng chăm sóc phần mộ ông bà, bố mẹ.
Nhưng từ năm 1963, gia đình cậu tôi đi kinh tế mới rời quê đi xây dựng kinh tế mới ở huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu, nên phần mộ ông bà ngoại của tôi chôn ở bãi ngoài sông Hồng không còn con cháu trông nom. Sau này địa phương làm thủy lợi di mộ ở nghĩa địa ven bãi sông vào đồng. Gia đình tôi không có ai ở làng, nên không biết việc di dời mộ, hài cốt của ông bà ngoại tôi không ai nhận, từ đó trở thành mộ vô chủ theo năm tháng thành mất nấm, mất mộ, nằm trong khu nghĩa địa của thôn Phúc Lộc, xã Phương Độ.
Sau năm 1980, bên ngoại của gia đình tôi mới tìm được phần mộ của cụ Đàm Vũ Uy và cụ bà là Chu Thị Hiệu, còn mộ ông bà ngoại của tôi chưa tìm được.
Năm 2012, gia đình tôi xây lại phần mộ cho cụ Đàm Vũ Uy và cụ bà Chu Thị Hiệu, mẹ và cậu tôi năm ấy người đã 91, người 86 tuổi, sức yếu, lực bất tòng tâm không thể đi tìm mộ bố mẹ, nên giao cho tôi vì có kinh nghiệm trong việc này.
Tôi nhận lời về gặp ông Hằng (tức bà Nguyễn Thị Thùy, ở thôn Bồn xã Trung an, huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình nhờ tìm giúp mộ thất lạc. Ông nói với tôi: “Con là cháu ngoại không thể tìm được. Con là người có tâm, ông chỉ vẽ cho con sơ đồ mộ nhà con đã được di từ ngoài bãi vào nghĩa địa trong đồng rồi. Còn ở đâu trong nghĩa địa thì báo giờ con cháu nội của cụ về đây xin, thì ông sẽ giúp cho”.
 |
| Ông Hằng (tức bà Nguyễn Thị Thùy) giúp được rất nhiều gia đình đi tìm mộ thất lạc |
Bẵng đi tới 6 năm không ai nhắc lại chuyện đi tìm mộ ông bà ngoại của tôi. Năm 2018, mẹ tôi bị ốm nặng nằm liệt giường. Tôi đi hỏi ngoại cảm thì được biết “Mẹ tôi chưa thể về thế giới bên kia được vì chưa thực hiện lời hứa với người âm”..
Tôi nhắn các con của cậu tôi về từ Lai Châu về thăm mẹ tôi ốm nặng, nhận dịp này đưa các em và các cháu trai (nội tôn 4 đời của ông bà ngoại của tôi) về Vũ Thư nhờ ông Hằng soi giúp để tìm kiếm mộ ông bà ngoại của tôi. Cuối tháng 4 việc đưa con cháu nội tộc họ Đàm về Thái Bình nhờ soi tìm phần mộ được thực hiện.
Ngày 1/5/2018, tôi đưa các em và các cháu của cậu về quê ngoại ở thôn Phương Độ, huyện Phúc Thọ (Hà Nội), làm lễ đi tìm mộ. Chúng tôi đến đúng vị trí ông Hằng đã vẽ trên sơ đồ là ô đất trống gần gốc cây nảy lộc non, có mấy viên gạch xếp ô trên đất vườn và thắp hương. Sau khi thắp hương kêu lễ chúng tôi phân phát kéo bánh cho các gia đình quanh khu vực chúng tôi tìm mộ, đó là vườn làm kinh tế của một gia đình. Gia chủ thấy chúng tôi đi tìm mộ, ra trò chuyện và chỉ dưới gốc cây nơi có mấy viên gạch quây trên đất phía dưới là một bộ hài cốt. Cách đây mấy năm bộ hài cốt này nằm ở khu đất nghĩa địa, khi địa phương san ủi xây tường rào nghĩa địa đụng phải. Họ Đàm ở làng nghe nói tới ngôi mộ ra nhận, nhưng không đúng, nên cùng với chủ vườn đem hài cốt này chôn trong vườn, sau ngôi mộ của người họ Đàm. Như vậy là nguồn gốc ngôi mộ chủ vườn nói đã trùng khớp với thông tin do ông Hằng chỉ dẫn.
Chúng tôi cũng kiểm chứng thành công khi đặt quả trứng và quả cau trên đầu chiếc đũa và gọi điện cho ông Hằng thông báo việc này. Ông Hằng Bảo bây giờ con cháu ngôi cạnh ngôi mộ vừa làm lễ xem kỹ có con gì bò ra không.
Chúng tôi ngồi đợi theo lời ông Hằng dặn, Mộ lúc sau thấy con nhện đen to bò lên viên gạch, một lát sau một con nhện đen nhỏ hơn cũng bò lên viên gạch sau đó cả 2 con đều bò đi.
Chúng tôi gọi điện nói với ông Hằng, từ Thái Bình ông Hằng gọi điện chúc mừng:“Gia đình nhà con, hôm nay đã nhận được mộ của ông ngoại con rồi, còn ngôi mộ của bà ngoại thất lạc phải không, cuối năm về ông sẽ chỉ cho, hôm nay cả hai cụ linh hiển thành 2 con nhện đen linh báo rồi đấy. Ông chúc mừng gia đình con”.
Mấy tháng sau khi thực hiện được lời hứa tìm mộ ông ngoại tôi, mẹ tôi (95 tuổi ốm liệt giường 9 tháng trời), mới thanh thản về cõi vĩnh hằng.
Đúng 100 ngày giỗ của mẹ tôi, các cháu ở Lai Châu lại về ăn giỗ. Xong công việc kỵ giỗ, tôi đưa các em các cháu về Thái Bình nhờ ông Hằng soi giúp đi tìm mộ bà ngoại.
 |
| Xác định ngôi mộ có 5 viên gạch chỉ trên nắp mộ đúng như ông Hằng chỉ dẫn |
Đúng ngày 2 /1/2019, theo chỉ dẫn của ông Hằng ở Thái bình, chúng tôi tìm được vị trí ngôi mộ bà ngoại chúng tôi bị thất lạc. Khi chúng tôi xăm thấy tiểu gọi điện cho ông Hằng, từ Thái Bình ông cho hay “Mộ nhà con không nằm thẳng hay nằm ngang theo nếp đường mà nằm xiên khoảng sau ngôi mộ lớn à. Tiểu của bà cụ trên đạy bằng 5 viên gạch chỉ”. Đến khi chúng tôi đào thấy chiếc tiểu thì đúng là có 5 viên gạch chỉ thay nắp tiểu. Lúc này, chủ vườn đứng xem cũng xác nhận cách đây mấy năm họ dào ao trong vườn phát hiện thấy 3 ngôi mộ vô chủ, họ đã mang đi chôn ở vị trí này, trong số 3 chiếc tiểu có một tiểu sành bị vỡ nắp nên đặt thay bằng 5 viên gạch chỉ.
Nhờ ơn của ông Hằng chỉ dẫn, ngay đầu năm 2019, gia đình tôi đã di chuyển và quy tập mộ ông bà ngoại của tôi về khu phần mộ của gia tộc.
 |
| Thất lạc mộ hơn 70 năm, do ông Hằng chỉ giúp, đã tìm thấy mộ và quy tập xây dựng mộ khang trang |
Hai mùa xuân đã qua, mùa xuân này về tảo mộ tổ tiên, chúng tôi không thể không nhớ ơn ông Hằng, nhờ có ông chỉ dẫn gia đình chúng tôi đã tìm được ngôi mộ của ông ngoại tôi thất lạc 74 năm và bà ngoại thất lạc 72 năm.