Tại sao hệ thống phanh đĩa đang dần thay thế cho phanh tang trống, ưu nhược điểm của từng loại là gì, hãy cùng AutoTimes tìm hiểu về nó nhé.
Hệ thống phanh trên xe ô tô
Hệ thống phanh trên xe ô tô hiện nay bao gồm: Cơ cấu phanh và dẫn động phanh. Vai trò chính của hệ thống phanh đó là việc giảm tốc độ và tạm dừng chuyển động của ô tô. Hoạt động của hệ thống phanh dựa vào sự ma sát tạo ra giữa 2 bề mặt để xảy ra tình trạng giảm tốc độ và dừng hẳn trục bánh xe.
Cụ thể, một bộ phận xe đứng yên chứa má phanh, trong khi đó một bộ phận quay gắn với trục bánh xe. Khi ta đạp phanh, má phanh sẽ tiếp xúc với phần quay thông qua các cơ cấu của hệ dẫn động và ma sát giữa 2 bộ phận này sẽ giúp làm chậm hay dừng lại.
Cấu tạo của hệ thống phanh đĩa
Phanh đĩa được cấu tạo từ các thành phần chính sau: Đĩa, má và cùm. Trong đó, phần đĩa phanh sẽ được gắn với trục của bánh và quay theo bánh xe. Còn phần cùm phanh sẽ bao gồm luôn cả má phanh và hệ thống pít-tông thủy lục, nó được ốp vào 2 bên của đĩa phanh. Phần lớn thì các dòng xe ô tô hiện nay dùng cùm phanh đặt cố định.
Nguyên lý hoạt động: Khi đang lái xe và đạp phanh, các pít-tông dầu sẽ đẩy má phanh tịnh tiến về phía của đĩa phanh và ma sát sẽ được tạo ra khi phần má và đĩa phanh tiếp xúc với nhau. Nhờ đó mà tốc độ quay của bánh xe sẽ chậm dần hoặc là dừng hẳn tùy thuộc vào lực phanh của lái xe.
Ưu và nhược điểm của phanh đĩa
Ưu điểm: Hiệu quả phanh cũng cao hơn nhiều so với phanh tang trống. Nhẹ hơn so với phanh tang trống. Được thiết kế hở giúp tản nhiệt tốt giúp tăng thời gian sử dụng, dễ dàng kiểm tra và sửa chữa
Nhược điểm: Chí phí khá cao so với phanh tang trống gồm: lắp đặt, bảo dưỡng, sửa chữa, cũng như thay thế. Thiết kế hở sẽ khiến các bề mặt ma sát dễ bị hỏng bởi các tác nhân bên ngoài (như bụi, cát, đất…) trong quá trình chạy xe. Phù hợp với dòng xe ô tô con.
Cấu tạo của hệ thống phanh tang trống
Xét về ma cơ bản, cấu tạo của phanh tang trống sẽ bao gồm trống phanh và má phanh. Trong đó, phần trống phanh là hộp rỗng bên ngoài, gắn với trục bánh xe và nó quay theo bánh xe. Còn phần má phanh lại nằm bên trong và tiếp xúc trực tiếp với bề mặt của trống phanh để tạo ra sự ma sát. Được biết thì 2 má phanh hình cánh cung lắp ở 2 bên sẽ có phần trên cố định và phần dưới có thể điều chỉnh được. Tuy nhiên, để kết hợp được má và trống phanh với nhau, hệ thống này còn cần đến bình xy-lanh con và lò xo điều chỉnh.
Nguyên lý hoạt động: Khi bạn lái xe và đạp phanh, bình xy-lanh con lúc này sẽ đẩy 2 má phanh ra ngoài thông qua thủy lực và lò xo điều chỉnh. Từ đó, 2 má phanh sẽ trực tiếp tiếp xúc với trống phanh ở bên ngoài tạo ra ma sát giúp cho bánh xe quay chậm đến lúc dừng lại.
Ưu và nhược điểm của phanh tang trống
Ưu điểm: Chi phí thấp so với phanh đĩa: lắp đặt, bảo dưỡng, sửa chữa, thay thế. Kết cấu đơn giản cũng nên dễ bảo dưỡng, sửa chữa hay thay thế. Thiết kế nguyên khối nên tránh được các tác động của môi trường, thời tiết bên ngoài, ảnh hưởng thời gian sử dụng dài hơn.
Nhược điểm: Hiệu quả phanh sẽ thấp hơn so với phanh đĩa, nhất là khi buộc phải phanh gấp hoặc đổ đèo. Thiết kế nguyên khối nên sẽ tản nhiệt kém. Trọng lượng lớn hơn so với phanh đĩa. Phù hợp với các dòng ô tô có khối lượng lớn như: xe khách, xe tải. Lớp vật liệu dùng để làm bề mặt ma sát được chế tạo từ ami-ăng (asbestos) hoặc từ các hợp chất của ami-ăng – đây là chất gây ra một số bệnh ung thư trên cơ thể người nên đã bị cấm sử dụng từ những năm 1980.